Inwestycje unijne w Polsce – pozytywny bodziec rozwojowy

Unia Europejska jest wspólnotą 27 krajów członkowskich i 493 milionów obywateli. Różnorodność gospodarek, kultur i ram instytucjonalnych stanowi zarówno siłę, jak i słabość Unii Europejskiej. Z jednej strony powiększenie Unii Europejskiej i przystąpienie do niej krajów EŚW (Europy Środkowo-Wschodniej) otworzyło nowe rynki, zwiększyło popyt i stworzyło dogodne ramy instytucjonalne dla ekspansji rynkowej „starych” członków UE, co przyczyniło się do rozwoju gospodarek krajów Europy Zachodniej. Jednak z drugiej strony dysproporcje ekonomiczne i społeczne krajów UE są przyczyną różnego tempa ich rozwoju, tym samym pogłębiając zjawisko „zróżnicowania” Europy, co destabilizuje europejską gospodarkę. W celu przekształcenia podzielonej wspólnoty krajów członkowskich UE w zrównoważony, wspólny rynek, za pomocą następujących kilku podstawowych narzędzi ustanowiono i wdrożono politykę spójności UE: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (ERDF), Europejski Fundusz Społeczny (EFS), znane także jako Fundusze Strukturalne i Fundusz Spójności. Za pomocą powyższych mechanizmów finansowych Unia Europejska inwestuje w tysiące projektów rozsianych na terenie całej Unii, w celu osiągnięcia ekonomicznej i społecznej spójności oraz zmniejszenia dysproporcji pomiędzy krajami członkowskimi i poszczególnymi regionami. Polityka spójności stanowi największe pojedyncze źródło wsparcia finansowego na poziomie UE dla inwestycji w rozwój i tworzenie nowych miejsc pracy. Ma ona na celu umożliwienie wszystkim regionom efektywnego konkurowania na rynku wewnętrznym.
 

Polska i kraje EŚW (Europy Środkowo-Wschodniej) - koła napędowe rozwoju Europy

Niemniej jednak, efektywność wdrażania polityki spójności wśród jej beneficjentów jest różna - w niektórych przypadkach bardzo widoczny jest jej pozytywny wpływ, lecz w innych nieefektywne strategie i polityka krajowa umniejszają wyniki wdrażania polityki spójności, a dystans jaki dzieli te kraje od „rdzenia UE” dramatycznie się zwiększył. W rezultacie w ciągu ostatniej dekady znacząco zmieniły się role krajów i regionów Europy. Szczególnie widoczne jest to na przykładzie Polski, której pozycja w europejskim patchworku stale ewoluuje. Od 2004 r. Polska znacząco poprawiła swoją gospodarczą wydajność i z „biednego kuzyna” stała się „kołem napędowym” europejskiej gospodarki, nie tylko doganiając średnią unijną , ale także wykazując znaczny potencjał dalszego dynamicznego rozwoju. 
 
Spośród krajów EŚW tylko Polska i Słowacja osiągnęły w 2013 r. tempo wzrostu PKB wynoszące 49% ponad poziomem z 2004 roku. Za nimi uplasowała się Litwa (38%), Rumunia (37%) i Bułgaria (34%). Równocześnie, począwszy od światowego kryzysu z roku 2008, południowe regiony Europy znalazły się na ścieżce pogłębiającej się recesji by w ciągu 7 lat potroić poziom bezrobocia i dramatycznie zwiększyć poziomy zadłużenia. 
 
 
 
 
Dobry okres dla gospodarek krajów EŚW można w znacznym stopniu przypisać ich członkostwu w UE. Jak wskazują analizy European Policy Centre (Centrum Polityki Europejskiej) , mniejsze ryzyko biznesowe, większa atrakcyjność dla inwestorów i wiarygodność finansowa, zniesienie barier w przepływie ludności, towarów i kapitału - wszystko to przyczyniło się do wzrostu inwestycji i eksportu oraz przyczyniło się do zwiększenia dynamiki wzrostu PKB. Także napływ funduszy europejskich dla wsparcia inwestycji publicznych i przedsiębiorczości był katalizatorem potencjału wzrostu i zwiększył efektywność zmian i reform strukturalnych, politycznych, instytucjonalnych oraz gospodarczych.
 

Fundusze unijne w latach 2004 – 2013: od infrastruktury do innowacyjności

W latach 2004-2007 wdrożono w Polsce prawie 85 tyś. projektów o całkowitej wartości 22,5 miliarda euro. Priorytetem był rozwój infrastruktury ze specjalnym naciskiem na modernizację sektora transportu. Do końca roku 2007 wybudowano lub zmodernizowano 3700 km dróg i ponad 200 km autostrad oraz zmodernizowano 350km torów kolejowych. W tym samym okresie uruchomiono ponad 100 oczyszczalni ścieków oraz wdrożono 49 programów dotyczących segregacji, składowania, recyklingu odpadów i gospodarki odpadami komunalnymi. Kolejnym ważnym obszarem, na który miały wpływ fundusze unijne i który miał bardzo pozytywny wpływ na rozwój gospodarczy, było wsparcie przedsiębiorstw i innowacji. Wdrożono ponad 15 tyś. projektów. Rozbudowano lub zmodernizowano 78 laboratoriów badawczych lub specjalistycznych. Założono 19 inkubatorów technologicznych. Wsparcie uzyskało także 27 parków biznesowych i 17 parków naukowo-technologicznych. Z usług laboratoriów badawczych i specjalistycznych skorzystało 1120 przedsiębiorstw. Jednostki, które otrzymały wsparcie wprowadziły na rynek 17 nowych produktów i technologii. 
 
Z początkiem okresu 2007-2013 Polska rozpoczęła jeszcze bardziej intensywny program inwestycyjny, dzięki przeznaczonemu na ten cel budżetowi unijnemu wynoszącemu 67,19 miliardów euro, który stanowił największą otrzymaną kwotę spośród wszystkich krajów EŚW. Chociaż ogromna większość funduszy unijnych w dalszym ciągu inwestowana była w rozwój infrastruktury, to kwota na wspieranie rozwoju przedsiębiorczości i innowacji zwiększyła się, co odzwierciedlone zostało w namacalnych rezultatach w dłużej perspektywie: utworzonych zostało ponad 43 tyś. miejsc pracy i wdrożono ponad 600 projektów z obszaru badawczo-rozwojowego. 
 

Ramy finansowe na lata 2014 - 2020 - wyjątkowa szansa na rozwój 

Nacisk na innowacyjność i przedsiębiorczość kontynuowany jest w obecnym okresie budżetowym na lata 2014 - 2020, na który Polsce przyznano 82,5 miliarda euro. Tym razem udział środków na wsparcie przedsiębiorczości i innowacji wzrósł do niemal 40% całkowitej przydzielonej sumy, 
z szczególnym naciskiem na badania naukowe i komercjalizację, wzmocnienie współpracy pomiędzy placówkami badawczo-rozwojowymi a sektorem przedsiębiorstw oraz naciskiem na rozwoju wysokiej jakości kapitału ludzkiego. 
 
 
 
W obszarze badań i innowacji (przydział 10 miliardów euro) przedsiębiorstwa mogą ubiegać się o środki na opracowywanie i wdrażanie nowych produktów, procesów, i usług, włączając opracowywanie formuły produktu, optymalizowanie charakterystyki produktu, opracowywanie nowych metod produkcyjnych, projektowanie nowych urządzeń dla procesów produkcyjnych i poprawę linii produkcyjnych używanych w procesach produkcji.
 
W wyniku potrzeby osiągania celów UE w zakresie gospodarki niskoemisyjnej dużo uwagi przywiązuje się do inwestycji w energie odnawialną i ochronę środowiska. Na tego typu projekty przeznaczone jest około 9,2 miliarda euro. Przedsiębiorstwa uprawnione są do uzyskania współfinansowania projektów inwestycyjnych promujących czystą energię, wydajność energetyczną i działania środowiskowe, zarówno na etapie produkcji energii jak i w procesie wytwórstwa. Wsparcie kierowane jest do projektów dotyczących odnawialnych źródeł energii, efektywnego użycia zasobów, budowania wydajnej energetycznie gospodarki i redukcji zanieczyszczenia atmosferycznego.
 
Kluczowa rola rozwoju sektora małych i średnich przedsiębiorstw dla dobrej koniunktury gospodarczej, jest podstawowym powodem specyficznego wsparcia tego typu działalności. Aby ułatwić wdrażanie innowacyjnych technologii takim podmiotom, wspierać współpracę pomiędzy przedsiębiorstwami i ośrodkami naukowymi oraz wprowadzanie w życie rozwiązań środowiskowych opracowano specjalne programy, których łączny budżet wynosi 9,4 miliarda euro.
Przestawienie Polski na innowacyjność
 
Wszystkie te inwestycje mają doprowadzić do znaczącej zmiany polskiej gospodarki – jak określono w umowie o partnerstwie z Polską  kluczowym celem niniejszych ram finansowych jest przejście z rozwoju opartego na naśladowaniu na rozwój oparty na innowacji oraz w znacznym stopniu rozwinąć wydatki sektora prywatnego na badania i rozwój, co niesie ze sobą komercjalizację rdzennych innowacyjnych pomysłów i wymaga bliższej współpracy między przedsiębiorstwami oraz pracownikami naukowymi.  Przejście to powinno odzwierciedlać się w widocznym wzroście nakładów na badania i innowację w relacji do PKB wynoszącym 0,9% do 1,7% i zwiększeniu wydatków sektora prywatnego na badania i innowację z 0,3% do 0,8% PKB.
 
Regiony UE muszą wspiąć się na wyższe szczeble drabiny innowacyjności. Krajom członkowskim, które dużo inwestują w innowacyjność powodzi się lepiej niż tym, którym mogłoby się wieść lepiej. – oświadczył Jose Manuel Barroso , były Przewodniczący Komisji Europejskiej. Lecz sukces strategii proinnowacyjnych w Polsce i innych krajów EŚW (Europy Środkowo-Wschodniej), oparty jest nie tylko na ilości środków zainwestowanych w programy badawczo-rozwojowe, ale w równym stopniu także na umiejętności tych krajów w rozwijaniu struktur, instytucji i sieci współpracy wspierających innowacyjność i transfer technologii.  Współpraca i dzielenie się doświadczeniem jest kluczem do stymulowania dynamicznego, sięgającego w przyszłość i opartego na innowacji rozwoju i musi być planem bazowym wszelkich inwestycji i działalności proinwestycyjnej. Zatem istnieje potrzeba rozwoju i wzmocnienia roli klastrów oraz brokerów technologii tworzących przyjazne środowisko dla wymiany pomysłów i opracowywania innowacyjnych sposobów wykorzystania inwestycji europejskich. Także Unia Europejska odgrywa ważną rolę w zachęcaniu oraz wspieraniu takich organizacji i spółek, zarówno w Unii jak i w zewnętrznych regionach. Tysiące opracowanych przez lata projektów UE pokazało korzyści z współpracy międzynarodowej i transferu wiedzy. To samo tyczy się Polski i krajów EŚW, gdzie powstało kilka tego typu inicjatyw. Tylko kilka z nich cechuje silne nastawienie międzynarodowe i perspektywa znacznego wpływu na rynek europejski, ale jest to obszar z możliwościami dalszego rozwoju i wykorzystania funduszy europejskich na lata 2014 - 2020. Jednym z dobrych przykładów jest European Green Technology Alliance (www.egta.eu) i jej Europejska Platforma Transferu Technologii (European Technology Transfer Platform). Ta międzynarodowa sieć zapewnia dostęp do wiedzy, ekspertów i technologii, oraz tworzy sprzyjające środowisko dla biznesu i współpracy, wspierające wysiłki krajowe i Unii Europejskiej w celu zwiększenia innowacyjności całego kontynentu europejskiego.
 

źródło: Green Economy

 

Przemieszczanie się stanowi odwieczna potrzebę człowieka, a czynnikiem, który jest w stanie ją zaspokoić, jest szeroko pojęty transport. Zdominowały go samochody osobowe i większość społeczeństwa uważa, że jest to najwygodniejsza z możliwości przemieszczania się.
 

 

Elektroniczne systemy płatności bezgotówkowych działają od lat 70-tych, ale ich prawdziwy rozkwit datuje się na początek XXI wieku, razem z progresem technologii informatycznych. Obecnie wykonanie płatności elektronicznej jest szybsze, bezpieczniejsze i łatwiejsze niż płatność gotówką. Rewolucja w płatnościach trwa i - jak oceniają eksperci - będzie trwała jeszcze przez najbliższe dwie deakdy.